Av. Ceylan Çelik yazdı: Valeye anahtar verme zorbalığı!

Geçtiğimiz günlerde şahsen yaşadığım bir ‘valeye anahtar teslim etmemek’ talebim neticesinde işletme sahibi, ‘kapı bekçisi’ ve diğer yetkili olduğunu zanneden beyler tarafından ısrarla aracımın anahtarını teslim etmek zorunluluğu olduğu iddia edilmişti. Tüm “ısrarlara” rağmen anahtarımı teslim etmeyince de aracımın iki yanına SIFIR yakınlıkta park edilen araçlar ile araca girişim engellenmeye çalışıldı. Bunun üzerine özellikle aracının anahtarını teslim etmek zorunda olduğunu düşünen kişilerin böyle bir zorunluluğu olmadığı hakkında hukuki bilgi vermem gerektiğini düşündüm.

Alışveriş merkezleri, restoranlar, gece kulübü vb. yerlerin civarında bulunan sokakta, yolda ya da bir meydanda aracınızı park ettiğinizde, vale ‘Bu bölge bize ait, buraya park edemezsin’ ya da ‘anahtarınızı almak zorundayız’ diyor. Bir yol veya meydan halkın kullanımına ücretsiz olarak açıksa bu şekilde davranılamaz. Eğer işletme, bu alanı kullanmak istiyorsa belediyeye işgal bedeli ödemek zorundadır. Vatandaşlarımızın bu gibi durumlarda valelere arabalarının anahtarını vermek ya da ücret ödemek gibi bir zorunluluğu yok. Bu durumla karşılaştığınızda şikayetçi olabileceğiniz gibi suç duyurusunda da bulunabilirsiniz. Ayrıca araç park hizmetinin (vale) yürütülmesine ilişkin yönetmeliğe göre belirlenen kurallara sahip olunsa bile araç sahibi aracının anahtarını vermeye zorlanamaz. Anahtarın zorlayıcı tutum ve davranışlarla alınmaya çalışılması suçtur ve bu tutumu sergileyenlerin hapis ve idari para cezası alması mümkündür.

Kanunda ve yönetmelikte belirlenmiş olan sorumluluklarını yerine getirmeden tabiri caizse her müşteriden anahtar toplayan kimliği belirsiz şahısların araçta meydana getireceği zararlardan kim sorumlu olduğuna dairde farklı bir soru gündeme geliyor. Bu konu da Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2012/9462 E. 2013/772 K. Sayılı ilamında açık bir şekilde restoran sahibinin, valenin verdiği müşteri park hizmeti nedeni ile oluşan zararı karşılamak zorunda olduğunu belirtmiştir. Ayrıca otopark veya sokak valesi gibi sorumluluğun sadece vale işletmesi veya otoparka ait olduğu yerlerde ise valeye teslim sırasında düzenlenen otopark fişlerinin arkasında yazılı sorumluluktan kurtulmaya yarayan kayıtların bir geçerliliği bulunmayacaktır. Bu tip işletmelerin araca gelen zarardan dolayı bir kusuru olmasa bile sorumlulukları bulunmaktadır.

İşin özeti ben tüm bu yasal süreçleri bilmenin yanı sıra kendine içerisindeki kıymetli eşya, evrak vb. ile emanet edilen araçların direksiyonunda F1 pilotu edasıyla oturup, gaza yüklenen kimliği belirsiz kişilere aracınızın anahtarını vermemenizi tavsiye ediyorum. Bulunduğunuz işletmenin otoparkına, park yerine aracınızı kendiniz park edip anahtarın sizde kalması başınıza gelecek her türlü “felaketten” uzak kalmanızı sağlayacaktır.