Türkiye’de tütün ürünlerine yönelik hazırlanan yeni düzenleme taslağı, hem kullanım alanlarını hem de satış sistemini köklü biçimde değiştirmeye hazırlanıyor. Meclis gündemine gelmesi beklenen teklif, özellikle açık alanlarda sigara kullanımına ciddi sınırlamalar getirirken, uzun vadede üretim ve satışın tamamen sonlandırılmasını da hedefliyor.
Açık alanlarda sigaraya geniş yasak çerçevesi
Hazırlanan düzenlemeye göre; ibadethaneler, eğitim kurumları, sağlık kuruluşları, parklar, plajlar ve spor alanları gibi kamusal bölgelerde sigara içilmesine izin verilmeyecek.
Yeme-içme hizmeti sunan işletmelerin açık alanları da bu yasak kapsamına dahil ediliyor. İşletmelerde sigara içenler için ayrı bölümler oluşturulabilecek ancak bu alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılmasına izin verilmeyecek.
Tütün ürünlerinin tanımı genişliyor
Yeni teklif yalnızca klasik sigarayı değil, elektronik sigara, nargile, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren benzeri tüm ürünleri kapsayacak şekilde genişletiliyor. Böylece tütün kullanımına dair tüm alternatif ürünler de aynı yasal çerçeveye dahil edilecek.
Satışta dijital takip ve nakit dönemi kapanıyor
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de satış sistemi. Tütün ürünlerinin elektronik bir sistem üzerinden izlenmesi planlanırken, nakit ödeme yöntemi tamamen kaldırılacak.
Ayrıca 18 yaş altına satış yapanlara yönelik cezalar da ağırlaştırılıyor. Çocuklara tütün ürünü satan kişilere 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilecek.
Cezalar 10 milyon liraya kadar çıkabilecek
Yasaklara uymayan kişi ve işletmeler için para cezalarının 5 bin liradan başlayıp 10 milyon liraya kadar ulaşabileceği belirtiliyor. Tekrar eden ihlallerde ise işyeri kapatma ve ruhsat iptali gibi daha sert yaptırımlar devreye girecek. Denetimlerin belediyeler yerine mülki idareler tarafından yürütülmesi planlanıyor.
2040 hedefi: Tam yasak gündemde
Düzenlemenin en kritik maddesi ise uzun vadeli hedef. 1 Ocak 2040 itibarıyla Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi, satışı ve dağıtımının tamamen yasaklanması öngörülüyor. Bu tarihten sonra kurala uymayanlara ağır para cezalarının uygulanacağı ifade ediliyor.
Avrupa Birliği uyumu vurgusu
Hazırlığın, Avrupa Birliği hedefleri doğrultusunda şekillendirildiği belirtilirken, düzenlemenin kamu sağlığını önceleyen kapsamlı bir dönüşüm paketi olduğu değerlendiriliyor.
Türkiye genelinde tartışma yaratması beklenen teklifin, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi bekleniyor. Süreç, tütün politikalarında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.