Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Alanya Kadın Kolları Başkanı Ümran Aykut, 5 Aralık Kadın Hakları Günü dolayısıyla yaptığı basın açıklamasında, kadın haklarının tarihsel gelişimine ve günümüzdeki sorunlarına dikkat çekti. Aykut, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Türk Kadını, Cumhuriyetle Haklarına Kavuştu”
Kadın hakları konusunda Osmanlı’dan bu yana çeşitli reformlar yapılmak istendiğini belirten Aykut, kurtuluş mücadelesi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında da kadınlara yönelik baskıların sürdüğünü vurguladı. Aykut, “1923’te kadınların nüfus sayımında sayılması önerisinin bile tepkiyle karşılandığı bir ortamda, 1924 Anayasası hazırlanırken kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi önerisi Meclis’te reddedilmişti” dedi.
Mustafa Kemal Atatürk’ün kadın hakları konusundaki öncü vizyonuna değinen Aykut, şu kazanımları hatırlattı:
- 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile kadın ve erkeklerin eşit eğitim imkânlarından faydalanması sağlandı.
- 1926’da kabul edilen Medeni Kanun ile kadınlar medeni haklara kavuştu, çok eşlilik kaldırıldı ve çocuk yaşta evlenmeler yasaklandı.
- 3 Nisan 1930’da belediye seçimlerine, 26 Ekim 1933’te köy muhtarlığı seçimlerine katılma hakkı kazanan kadınlar, 5 Aralık 1934’te ise seçme ve seçilme hakkına kavuşarak siyasal haklarına tam anlamıyla sahip oldu.
“Kazanımlarımız Tehdit Altında”
Cumhuriyetin ilk yıllarında dünya çapında örnek haklar elde eden Türk kadınlarının, günümüzde mevcut iktidar döneminde bu kazanımlarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ifade eden Aykut, şu eleştirilerde bulundu:
“Toplumumuz, dinsel motiflerle yönlendirilmeye çalışılmakta, kadınlar evlerine hapsedilmeye zorlanmaktadır. İstanbul Sözleşmesi’nden bir gecede çıkılması, kadın hakları mücadelesine büyük bir darbe vurmuştur. 2024 yılında, yalnızca 1 Ocak ile 31 Ekim arasında 357 kadın, büyük çoğunluğu aile içinden ya da yakını olan erkekler tarafından katledildi. Bu kadınların ölümünü dahi meşrulaştırmaya çalışan akıl dışı açıklamaları kabul etmemiz mümkün değil. Kaybettiğimiz tüm kadınları saygıyla ve rahmetle anıyoruz.”
“Çare Toplumsal Cinsiyet Eşitliğidir”
Kadın hakları konusunda CHP’nin net bir duruş sergilediğini belirten Aykut, “Çare, sosyal demokrasinin vazgeçilmez unsuru olan toplumsal cinsiyet eşitliğindedir. Kadının hayatın her alanında eşit roller aldığı, aydınlık ve barışçıl bir geleceği inşa etmek için çalışıyoruz” dedi.
5 Aralık Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkı tanınmasının 90. yıl dönümünü kutlayan Aykut, kadınların her alanda eşit hak ve özgürlüklere sahip olduğu bir gelecek için mücadele etmeye devam edeceklerini vurguladı.
