CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Dondan sonra çiftçiyi kuraklık korkutuyor
CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Ulukışla ilçesine bağlı Hüsniye, Ovacık ve Eminlik köyünde çiftçilerle bir araya gelerek sorunlarını dinledi. Çiftçiler Gürer’e en büyük problemleri arasında sulama suyuna erişim, artan girdi maliyetleri ve yetersiz desteklerin yer aldığını söylediler. Gürer, yaşanan şiddetli dondan önce fide diken lahana üreticisinin donduğunu, ekimi geciktirenlerin dondan kurtulduğunu belirtti. Mayıs ortasına kadar ekim devam edecek. Don yaşayan üretici, tarla söküp yeniden ekime yetiştirmek için fide desteği bekliyor.
Dondan önce ekim yapan ve tarlada ürünü donan lahana üreticilerine tespit için gelen görevliler, donan ürüne rağmen bahçe ürünleri dışında sigorta yoksa destek verilmeyeceğini söylemiş. Bu durumda çiftçi, “Böyle bir karar varsa biteriz” diyerek konuyu takip ettiklerini belirtti.
Gürer, erken ekilen pancar ve lahana tarlalarının don ile zarar gördüğünü ancak Mayıs ayı ortasına kadar yeniden ekim olanağı bulunduğunu vurgulayarak, acil hasar tespiti yapılması ve üreticiye tohum, fide ve gübre desteği sağlanması için Bakanlığa çağrı yaptı. Arpa tarlalarında kısmi sararmalar olsa da ürünün kendini kurtarması bekleniyor.
YERALTI SUYU TÜKENİYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülkemiz son yılların en kurak dönemini yaşıyor. Kuraklık ile ortaya çıkacak sorunlar beklenirken çiftçiyi don vurdu. Kuraklık yer altı sularının da çekilmesine neden oluyor. Son yıllarda yer altı suları daha derine indi.” dedi. Gürer, “TMO verilerine göre; 2025 su yılı yağışları normali ve geçen yıl yağışlarının altında seyretmektedir. 1 Ekim – 31 Mart 2025 kümülatif (6 aylık) dönemde 250,2 mm yağış gerçekleşirken, normali 374,3 mm (1991-2020) ve geçen yıl 405,9 mm’dir. Yağışlarda normaline göre %33, geçen yıl yağışlarına göre %38 azalma olmuştur. Türkiye geneli su yılı yağışları son 65 yılın en düşük seviyesine inmiştir.” dedi.
Yağışların bazı bölgelerde %60’ı aşın artıp bazı bölgelerde %60’ı aşın azaldığı belirtildi. Özellikle iç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kuraklığın etkisi hissediliyor. Gürer, kuraklığın da don gibi çiftçi için önemli bir sorun olduğunu ve Niğde’de yer altı sularının daha derine çekildiğini belirtti.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, “Niğde ilinde patates, lahana, pancar, domates gibi ürünler su ister. Niğde, lahana üretiminde ülke ikincisi olan ihracat için erken ekim yapılan bir bölge. Suda sorun yaşanırken bu kez tarlalarda fideler dondu. Turşuluk lahana üretimi için 15 Mayıs’a kadar fide dikimi süreci var. Dondan önce eken mağdur oldu. Dondan sonra ekime başlayan ise üretimden umutlu. Don ile donan tarlalar TARSİM’de olsun olmasın saptanıp fide ve gübre desteği verilerek yeniden fide dikimi sağlanmalı. İkinci dikim, girdi maliyetlerini ikiye katlıyor. Bu nedenle derhal zararlar karşılanmalıdır. Bunun yanında tarımsal sulamada su varlığındaki azalma, sulu tarımı tehdit eden bir noktaya gelmektedir.” dedi.
Gürer, çiftçilerle yaptığı görüşmelerde, donun yanı sıra sulama suyunun da ciddi sorun haline geldiğini belirtti. Üreticiler, “Yağışların az olmasından dolayı geçen yıldan itibaren yeraltı sularımızda azalma başladı. Boşa çıkan kuyular oldu. Eskiden 5-10 metreden su çıkarken, şimdi 150 metreye indi. Bu düzeyde su bulunmuyor. Dört kuyuyu birleştirerek bir tarlayı sulamaya çalışıyoruz.” dedi.
SULAMA MASRAFLARI ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin elektrik giderlerini gelirle karşılayamadığını belirtti. Üreticiler, “Elektrik gideri, geliri karşılamıyor ama yapacak başka iş yok. Geçen yıl kornişon salatalık ektik, günlük işçilik masrafı vardı. Ürün topladık, sattık, ama zarar ettik. Yine de başka iş olmadığı için üretime devam ediyoruz.” dedi.
LAHANA ÜRETİMİNDE SU VE FİYAT SORUNLARI
Gürer, turşuluk lahana üretiminde geçen yıl yaşanan sıkıntıları üreticilere sordu. Üreticiler, “Fiyatlar dipteydi. Geçen yıl zarar ettik ama yine de üretmeye devam ediyoruz. Bu yıl su konusunda umutlu değiliz. Ürün gelişirse su çok önemli; çünkü bu ürün üç-dört günde bir sulama gerektiriyor.” dedi.
Gürer, Bor’un Kaynarca köyü ile Ulukışla’nın Eminlik, Hüsniye ve Ovacık köylerinin lahananın önemli merkezlerinden olduğunu belirtti. “Üreticilerimiz hem turşuluk hem de yemeklik lahana üretiyor. Ancak maliyetler artıyor.” dedi.
DON ZARARI VE ARTAN GİRDİ MALİYETLERİ
Gürer, don olaylarının çiftçiye büyük zarar verdiğini ve bahçe ürünlerinde ciddi kayıplar yaşandığını belirtti. “Zirai don, bahçe ürünleri ve sert çekirdekli meyvelerde büyük zarara yol açtı. Ancak Nisan sonu ve Mayıs ayındaki ekimlerle sezon kısmen kurtarıldı. Çiftçiler desteklenirse üretime devam eder.” dedi.
Üreticiler ise artan girdi maliyetlerine dikkat çekti. “Taban gübre fiyatı, verilen destekten daha fazla arttı. Gübre, tohum, ilaç, mazot her şey zamlandı. Aracılar bu durumdan faydalanıyor.” dedi.
NİĞDE: TÜRKİYE’NİN TARIMI İÇİN ÖNEMLİ BİR ŞEHİR
Gürer, Niğde’nin tarımda önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, “Niğde, patates, fasulye ve çavdar üretiminde Türkiye birincisi. Lahana üretiminde ise ikinci sıradayız. Ancak çiftçiler yeterli destek alamıyor. Bu da gençlerin tarımdan uzaklaşmasına neden oluyor. Gençlerin sektöre yönelmesi için teşvik şart.” dedi.
ÇİFTÇİLERİMİZ TOPRAĞA SAHİP ÇIKIYOR
Gürer, çiftçilerin kararlılığına vurgu yaparak, “Çiftçimiz üretmek istiyor. Traktörü, tarlası olan herkes üretimde kalmaya çalışıyor. Ancak destek olmadan bu mümkün değil. Don zararlı erken ekilen tarlalarda karşılanmalı. Lahana ve pancar gibi bitkiler için acil destek şart.” dedi.
ÇÖZÜM İÇİN DAHA FAZLA DESTEK GEREKLİ
Gürer, tarımda süreklilik için daha fazla destek sağlanması gerektiğini vurguladı. Sulama suyu yetersizliği, don olayları ve girdi maliyetleri gibi sorunlara çözümler üretilmesi gerektiğini belirtti.
