Gayrimenkul danışmanı olarak sahada şunu çok gördüm: Bir arsa sahibi, “Müteahhide verelim, karşılığında yepyeni daireler alırız” diye büyük bir heyecanla yola çıkar. İlk başta her şey parlak görünür: Broşürlerde modern daireler, çizimlerde lüks siteler… Ama sonra işler ters gider. Müteahhit projeyi yarım bırakır, daireyi zamanında teslim etmez ya da sözleşmede vaat edilen metrekare tutmaz. Ve hayal, bir anda dava dosyasına dönüşür.
Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, Türkiye’de en çok dava açılan konuların başında geliyor. Çünkü çoğu zaman taraflar sözleşmeyi detaylı incelemeden imza atıyor. Oysa bu tür sözleşmeler, sıradan bir kâğıt değil, geleceğinizi belirleyen hukuki bir belgedir.
Peki ne yapılmalı? Öncelikle müteahhit seçimi çok kritik. Referanslarını araştırın, geçmiş projelerine bakın. Teslim tarihini, bağımsız bölümlerin metrekarelerini, hatta kullanılacak malzeme kalitesini sözleşmeye yazdırın. “Sonradan hallederiz” diye atlanan her madde, ileride dava sebebi olabilir.
Bir başka önemli nokta da profesyonel destek almak. Avukata danışmadan imzalanan sözleşmeler, en sık yapılan hatalardan biri. İnsanlar genelde “Masraf olmasın” diye düşünür ama inanın bana, dava sürecinde kaybedilen zaman ve para o masrafın katbekat fazlasıdır.
Benim sahada en çok gördüğüm mağduriyet, teslim tarihiyle ilgilidir. Müteahhitler genellikle projeyi geciktirir. Arsa sahipleri de çaresizce “ne zaman evimize taşınacağız” diye bekler. O yüzden sözleşmeye net bir teslim tarihi koydurmak ve gecikme halinde uygulanacak cezai şartı eklemek çok önemlidir.
Sonuç olarak şunu söyleyebilirim: Kat karşılığı inşaat, doğru yapıldığında hem müteahhit hem de arsa sahibi için kazançlı bir modeldir. Ama doğru önlemler alınmazsa, yıllarca süren dava dosyalarıyla uğraşmak zorunda kalabilirsiniz. Gayrimenkul danışmanı olarak tavsiyem şu: İmza atmadan önce heyecana kapılmayın, hukuku yanınıza alın. Çünkü en sağlam temel, güvenli bir sözleşmeyle atılır.
