Bölgesel Turizmin Hava Ulaşımı İle Entegrasyonu: Alanya Perspektifi

Sultan Sweets Kurucu Başkanı İbrahim DOĞAN; Alanya, otelleri, tarihi yerleri ve zengin çeşitlilik içeren aktiviteleri ile Türkiye turizminde diğer bölgelerden ayrışan önemli bir konuma sahiptir. Ancak Alanya gibi büyük bölgesel turizm noktalarının sürdürülebilirliği ve rekabet gücü, yalnızca doğal ve kültürel çekicilikleriyle değil, aynı zamanda bu destinasyonlara erişilebilirlik düzeyi ile doğrudan ilişkilidir.

Havacılık, Turizmin Sadece Taşıyıcısı Değil, Belirleyicisidir

Alanya, otelleri, tarihi yerleri ve zengin çeşitlilik içeren aktiviteleri ile Türkiye turizminde diğer bölgelerden ayrışan önemli bir konuma sahiptir. Ancak Alanya gibi büyük bölgesel turizm noktalarının sürdürülebilirliği ve rekabet gücü, yalnızca doğal ve kültürel çekicilikleriyle değil, aynı zamanda bu destinasyonlara erişilebilirlik düzeyi ile doğrudan ilişkilidir.

Sektör profesyonellerinin yakından gözlemlediği üzere, özellikle uluslararası turizm hareketlerinin yoğun olduğu bölgelerde hava ulaşımı, turizmin besleyici bir unsuru olmaktan çıkmış, bizzat belirleyici unsuru olmuştur. Bu bağlamda Alanya, Türkiye’de hava ulaşımı ile turizmin en güçlü biçimde bütünleştiği destinasyonlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Mart ayı itibarıyla başlayan ve kasım ayına kadar devam eden turizm sezonu, bölge turizmini kısa dönemli bir faaliyet olmaktan çıkararak yarı yıl geneline yayılan bir ekonomik ekosistem haline getirmektedir. Bu yapı içerisin de; paket tur operatörleri, charter ve tarifeli uluslararası uçuşlar ile konaklama ve yer hizmetleri birbirini besleyen ayrılmaz bir zincir oluşturur. Dolayısıyla Alanya özelinde turizmi, hava ulaşımından bağımsız düşünmek mümkün değildir.

Tarihsel Dönüşüm ve İstatistiksel Görünüm

İl olma gündemini koruyan Alanya, konumu itibarıyla Antalya Havalimanı’na 136 km, Gazipaşa Havali- manı’na ise 43 km uzaklıktadır. Bu mesafeler her ne kadar ulaşılabilir olsa da sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri bırakmaktadır.

Gazipaşa-Alanya Havalimanı‘nın 12 Temmuz 2010 tarihinde Borajet’in İstanbul seferiyle ticari uçuşlara başlaması, Alanya turizmi açısından büyük büyümeye olanak sağlamıştır. Havalimanının 2011 yılında uluslararası uçuşlara açılmasıyla birlikte, bölgedeki erişilebilirlik paradigması köklü bir biçimde değişmiştir. Daha önce Antalya Havalimanı merkezli uzun kara transferlerine dayanan yapı, Gazipaşa Havalimanı sayesinde daha kısa erişim süreleri, daha yük sek destinasyon memnuniyeti ve doğrudan uçuş imkanları ile dönüşüme uğramıştır.

Rakamlar da bu gelişimi ve potansiyeli desteklemektedir:

2024 Gerçekleşen: Alanya-Gazipaşa Havalimanı’na toplam 1.051.608 yolcu gelmiştir.

2025 Tahmini: Alanya’ya gelen yabancı misafir sayısının Antalya Havalimanı için 2.600.000- 2.800.000 bandında; Gazipaşa-Alanya Havalimanı için ise 700.000-900.000 bandında olması öngörülmektedir.

Mevcut Darboğaz: Karayolu Kapasitesi ve Transfer Süreleri

Havalimanı altyapısındaki bu gelişmelere rağmen, günümüzde mevcut mesafeler zorlayıcı bir hal almaya başlamıştır. Alanya turizminin tam kapasite kullanılamaması ve şehrin kendine ait büyük ölçekli bir havalimanının olmaması, yetkilileri farklı çözümler bulmaya zorlamıştır.

Antalya-Alanya arasındaki uzun mesafenin yanında, bu yolun yoğun olması gelen turist açısından memnuniyetsizlikler çıkarmaktadır. Özellikle yüksek sezonda Antalya Havalimanı’ndan ulaşımın zorlayıcı sebeplerden dolayı 3 saat ve üzerine çıkması ciddi bir handikaptır. Gazipaşa Havalimanı-Alanya arası, Antalya’ya kıyasla daha kısa olsa da bu yolun da artık tam kapasite açısından bazı zorlukların çıkmasına neden olduğu görülmektedir.

Çözüm ve Entegrasyon: Yeni Çevre Yolu Projesi

Sivil havacılığın yerdeki tamamlayıcısı olan karayolu altyapısında, daha hızlı ulaşılabilirliği destekleyici, trafik ışıklarının trafik akışına engel olmadığı bir çevre yolu konuşulmaya başlanmıştır. Bu çevre yolunun memnuniyeti artırma ve havacılık ile turizmi birleştirici önemli bir unsur olması beklenmektedir.

Projenin hayata geçmesiyle hedeflenen kazanımlar şunlardır:

1. Antalya Entegrasyonu: Antalya Havalimanı’ndan Alanya’ya ulaşım süresinin 1-1.5 saat aralığına inmesi ve bu zorluğu giderecek bir “can suyu” olması beklenmektedir.

2. Gazipaşa Entegrasyonu: Yeni çevre yolu projesinde Alanya-Gazipaşa ulaşımının 25-30 dakikaya düşmesi beklenmektedir.

Sonuç ve Sektörel Öngörüler

Hava ulaşımı, Alanya turizmi için yalnızca bir taşıma aracı değil; talep yaratan, yönlendiren ve ren stratejik bir unsurdur. Avrupa pazarından doğrudan uçuşlar destinasyon tercihinde belirleyici olmakta, uçuş frekanslarının artması sezonun tüm aylarına yayılmasını sağlamaktadır. Ayrıca charter uçuşlarının yanı sıra tarifeli seferlerin artması, bireysel turist sayısını yükseltmektedir. Sonuç olarak; Alanya turizminde hem Antalya Havalimanı’nın hem de Alanya-Gazipaşa Havalimanı’nın etkisi önem arz etmektedir. Ancak yeni çevre yolu projesinin hayata geçmesi, Alanya turizmini tam kapasite kullanma açısından büyük önem taşımaktadır.

Ulaşım sürelerinin kısalmasıyla birlikte, Alanya-Gazipaşa Havalimanı’nın charter uçuşlarının artırılarak Antalya Havalimanı yükünün Gazipaşa Havalimanı’na aktarılması mümkün olacaktır. Havacılık sektörü ve yerel yönetimlerin bu entegrasyonu, bölge turizminin gelecekteki kapasitesini ve sürdürülebilirliğini belirleyecektir.