Akdeniz Kent Konseyleri Birliği Başkanı Nurhan Özcan, Akdeniz kıyılarında son dönemde artış gösteren plastik kökenli atıklar ve mikroplastik kirliliğine ilişkin dikkat çeken bir basın açıklaması yaptı. Özcan, Türkiye’nin Avrupa’nın plastik atık yükünü taşıyan bir ülke konumuna getirilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, “Türkiye Avrupa’nın çöp sahası, Akdeniz ise atık koridoru değildir” dedi.
Mikroplastik kirliliğinin yalnızca sahillerde oluşan mevsimsel bir görüntü kirliliği olmadığını vurgulayan Özcan, sorunun deniz ekosistemi, biyolojik çeşitlilik, balıkçılık, gıda güvenliği ve halk sağlığını tehdit eden bölgesel bir kriz haline geldiğine dikkat çekti.
“AVRUPA’NIN PLASTİK ATIK YÜKÜ TÜRKİYE’YE DEVREDİLEMEZ”
Basın açıklamasında yer alan Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği 2023 yılında birlik dışındaki ülkelere yaklaşık 1,3 milyon ton plastik atık gönderdi. Türkiye ise bu atıkların yüzde 22’sini alarak ilk sırada yer aldı. Açıklamada, bu rakamlara Birleşik Krallık’tan gönderilen plastik atıkların dahil olmadığına da dikkat çekildi.
Akdeniz Kent Konseyleri Birliği, Avrupa ülkelerinin kendi tüketimleri sonucu ortaya çıkan plastik atıkları başka ülkelere göndererek çevresel sorumluluklarını devretmesinin kabul edilemeyeceğini vurguladı.
ADANA’DAKİ ARAŞTIRMA ENDİŞE YARATTI
2026 yılında yayımlanan bilimsel bir araştırmaya da yer verilen açıklamada, Adana’daki plastik geri dönüşüm tesislerinin aşağısında bulunan sulama kanallarındaki mikroplastik yoğunluğunun üst bölgelere göre 132 kata kadar yükseldiğinin tespit edildiği belirtildi.
Araştırmada bazı noktalardaki mikroplastik akışının saatte 5,3 milyar parçacığı aştığı, geri dönüşüm faaliyetlerine özgü plastik pelet ve parçacıkların tesislerin aşağısından alınan örneklerde bulunduğu kaydedildi. Sulama kanallarının Seyhan Nehri üzerinden Akdeniz’e ulaşması ise kirliliğin yalnızca yerel değil, tüm Akdeniz havzasını ilgilendiren bir sorun olduğunu ortaya koydu.
Açıklamada, Akdeniz kıyılarında görülen kirliliğin doğrudan ithal plastik atıklardan kaynaklandığının tek başına bu araştırmayla kanıtlanamayacağı belirtilirken, Avrupa’dan getirilen plastik atıkların işlendiği tesisler, atık su deşarjları ve nehirler yoluyla taşınan mikroplastiklerin kapsamlı bilimsel araştırmalara dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.
“PLASTİK ATIK İTHALATI DERHAL DURDURULMALI”
Akdeniz Kent Konseyleri Birliği, çevresel risklerin önüne geçilmesi için bir dizi çağrıda bulundu. Buna göre;
- Plastik atıkların ithalatı derhal durdurulmalı,
- Plastik geri dönüşüm tesislerinde mikroplastik filtreleme sistemleri zorunlu hale getirilmeli,
- Atık sular düzenli ve bağımsız kuruluşlar tarafından analiz edilmeli,
- Akdeniz kıyıları, akarsu ağızları ve sulama kanallarında bilimsel örneklemeler yapılarak kirliliğin kaynağı belirlenmeli,
- Bakanlıklar, belediyeler, üniversiteler, kent konseyleri ve meslek kuruluşlarının katılımıyla bölgesel izleme ve müdahale mekanizması oluşturulmalı.
“AKDENİZ’İN YAŞAMASI HEPİMİZİN YAŞAMASI DEMEKTİR”
Akdeniz Kent Konseyleri Birliği Başkanı Nurhan Özcan, Akdeniz’in yalnızca turizm açısından değil, ortak yaşam alanı ve gelecek kuşaklara bırakılacak en önemli doğal miraslardan biri olduğuna işaret ederek, “Akdeniz zarar görürse turizmle birlikte balıkçılık, gıda güvenliği, kıyı yaşamı, ekonomi ve halk sağlığı da zarar görür. Avrupa kendi çöpünün sorumluluğunu üstlenmeli, Türkiye’nin ve Akdeniz’in geleceği atık ticaretine kurban edilmemelidir. Çünkü Akdeniz’in yaşaması, hepimizin yaşaması demektir” ifadelerini kullandı.
Akdeniz Kent Konseyleri Birliği’nin, bölgedeki kent konseyleriyle birlikte bilimsel çalışmaların takipçisi olacağı ve kamuoyu oluşturma çalışmalarını sürdüreceği belirtildi.
