Okul kantinlerinde sağlıklı ürünler için Okul Gıdası Logosu dönemi başlıyor.
Türk Böbrek Vakfı’nın yaklaşık 15 yıldır sürdürdüğü okul eğitimlerinden edinilen deneyimler, yeni “Okul Gıdası Logosu” uygulamasına destek sürecinde önemli bir rol üstlendi.
Yeni Dönem Başlıyor
Yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte okul kantinlerinde öğrencilerin satın aldığı ürünlerde yeni bir dönem başlıyor. Ambalajlı gıdaların belirlenen besin kriterlerine uygunluğunu daha görünür hale getirmeyi amaçlayan uygulama kapsamında, şeker, tuz ve yağ oranları açısından belirlenen şartları karşılayan ürünler “Okul Gıdası Logosu” ile satışa sunulacak. İlk etapta 675 ürünün bu logo ile raflardaki yerini alması planlanıyor.
17 Milyondan Fazla Öğrenciyi İlgilendiriyor
2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye genelinde 17 milyon 956 bin 523 öğrenci örgün eğitim aldı. Aynı dönemde 1 milyon 187 bin 409 öğretmen görev yaparken, 74 bin 40 okul hizmet verdi. Bu tablo, çocukların gün içinde eriştiği gıdaların niteliğini yalnızca bireysel tercih olmaktan çıkarıp halk sağlığı açısından kritik bir konu haline getiriyor.
Bakanlıktan “Gıda Okuryazarlığı” Vurgusu
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, uygulamanın üç bakanlığın ortak çalışmasıyla yürütüldüğünü belirterek, çocukların yeterli ve dengeli beslenmesi için ailelere de önemli sorumluluk düştüğünü söyledi. Kaplan, çocukların yalnızca okulda değil, çevredeki marketlerden de gıdaya eriştiğini hatırlatarak, “gıda okuryazarlığı” bilincinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, içme sütlerinde şeker miktarının azaltılacağını, yapay aroma vericiler yerine doğal aroma vericilerin kullanılacağını ve tam buğday unlu ekmek tüketimini yaygınlaştırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
“Vatandaş Kendi Denetimini Yapabilecek”
Kaplan, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın geliştirdiği ve e-Devlet üzerinden erişilebilen “Güvenli Gıda” mobil uygulamasını da tanıttı. Uygulama sayesinde vatandaşların denetimli marketleri sorgulayabileceği, ürün içeriği ve şikâyet bildiriminde bulunabileceği, fotoğraflı sorgulama yapabileceği belirtildi.
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk ise uygulamanın devrim niteliğinde bir değişime zemin hazırladığını söyledi. Okul gıdasının yalnızca kantinlerde satılan ürünlerle sınırlı olmadığını vurgulayan Erk, çocukların gelecekteki sağlık durumunun bugünkü beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. Erk, okul gıdası logolu ürünlerin yalnızca okul kantinlerinde değil, tüm marketlerde de satışa sunulmasının önemine dikkat çekti. Aşırı tuz, şeker ve sağlıksız beslenmenin obezite, hipertansiyon, diyabet ve böbrek sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğunu hatırlattı.
Kantinlerde Öne Çıkacak Sağlıklı Ürünler
Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, okul kantinlerinde öne çıkması gereken sağlıklı ürünleri şöyle sıraladı:
- Mevsimine uygun taze meyveler
- Çiğ tüketilebilen mevsim sebzeleri
- En fazla 30 gramlık kuru meyveler
- En fazla 30 gramlık tuzsuz kuruyemişler
- En fazla 250 ml taze sıkılmış meyve ve sebze suyu
- Süt, yoğurt, ayran ve peynir çeşitleri
- Tam buğday ekmeği
- Yumurta
- İçme suyu
- Doğal mineralli su
- Şekersiz sakızlar
Kantinlerde Yer Almayacak Ürünler
Uygulama kapsamında enerji içecekleri, gazlı ve kolalı içecekler, aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı ya da çikolata dolgulu kek ve bisküviler, şerbetli tatlılar, çiğ köfte ve tatlandırıcı içeren ürünler okul gıdası kapsamında değerlendirilmeyecek. Diyetisyen Aydın, tuz oranı düşük olsa bile tuzlu krakerlerin de okul kantinlerinde olmaması gerektiğini söyledi.
“Okul Gıdası Logosu” ve “Güvenli Gıda” mobil uygulamasıyla birlikte, çocukların ve ailelerin daha bilinçli seçim yapmasının, paketli gıdalarda etiket okuma alışkanlığının yaygınlaşmasının ve sağlıklı beslenme kültürünün güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.
