Antalya’nın Alanya ilçesinde devam eden bir inşaat projesiyle ilgili ortaya atılan iddialar, yapı denetim sisteminin işleyişi konusunda yeni bir tartışma başlattı.
İddiaya göre söz konusu inşaat alanında yapılan çalışmalar sırasında 7 metre 10 santimetreyi bulan kırmızı kot ihlali, yan parsele yaklaşık 55 metrekarelik taşma ve belediyenin park/yeşil alan olarak planladığı bölümden yol geçirilmesi gibi ciddi imar ihlallerinin yaşandığı öne sürülüyor.
Ancak tüm bu iddialara rağmen projeye ait yapı denetim raporlarında herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı ve yapı denetim firmasının bazı belgeleri yerinde inceleme yapmadan imzaladığı iddiası gündeme geldi.
https://youtube.com/shorts/XSnEDbw0vnw
Yapı Denetim Firmasının Görev Tanımı Nedir?
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’a göre yapı denetim firmaları;
- İnşaatın ruhsat ve projeye uygun yapılıp yapılmadığını denetlemek,
- Temel, istinat duvarı ve taşıyıcı sistemlerin yerinde kontrolünü yapmak,
- Beton, demir ve zemin uygulamalarını sahada incelemek,
- Proje dışı imalatları raporlamak ve durdurmak,
- Uygunsuzluk tespit edilmesi halinde belediye ve ilgili idarelere bildirim yapmak
ile yükümlü bulunuyor.
Kanuna göre yapı denetim görevlilerinin sahaya gitmeden, yerinde kontrol yapmadan evrak imzalaması ciddi bir görev ihlali olarak değerlendirilebiliyor.
İddia Edilen İhlaller Neler?
Dosyada yer aldığı ileri sürülen teknik bilgilere göre;
- İnşaat alanında yapılan istinat duvarının kırmızı kot seviyesinden yaklaşık 7 metre 10 santimetre yüksek olduğu,
- Yapının bazı bölümlerinin komşu parsele yaklaşık 55 m² taşma yaptığı,
- Belediyenin park ve yeşil alan olarak planladığı alanın yol gibi kullanıldığı,
- Ayrıca mevcut kamu yolunun fiilen kapatıldığı
iddia ediliyor.
Uzmanlara göre bu tür ihlaller, sadece imar mevzuatı açısından değil, aynı zamanda kamu alanının işgali ve şehir planlama ilkelerinin ihlali açısından da ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Yapı Denetim Firması Hangi Sorumluluklarla Karşılaşabilir?
Eğer iddialar resmi incelemeler sonucunda doğrulanırsa, yapı denetim firması hakkında şu yaptırımlar gündeme gelebilir:
1. İdari Yaptırımlar
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından;
- Yapı denetim firmasının faaliyet izni askıya alınabilir,
- Para cezaları uygulanabilir,
- Tekrarlanan ihlallerde denetim yetkisi tamamen iptal edilebilir.
2. Mesleki Sorumluluk
Denetim görevini yerine getirmeyen;
- Denetçi mühendisler
- Kontrol elemanları
hakkında meslekten men veya disiplin soruşturması açılabilir.
3. Ceza Hukuku Boyutu
İddiaların doğrulanması halinde bazı durumlarda;
- Görevi kötüye kullanma
- Resmi belgede gerçeğe aykırı işlem yapılması
- İmar kirliliğine neden olma
gibi suçlamalar da gündeme gelebiliyor.
Müteahhit Firma da Sorumlu Olabilir
Yapı denetim firması dışında projeyi gerçekleştiren müteahhit firma da sorumluluktan muaf tutulmuyor.
İmar mevzuatına aykırı yapılaşma tespit edilmesi halinde müteahhit hakkında;
- Yapının mühürlenmesi
- Yıkım kararı
- İdari para cezası
- Bazı durumlarda savcılık soruşturması
gibi işlemler uygulanabiliyor.
Yetkililerden İnceleme Bekleniyor
Söz konusu iddiaların ardından ilgili dosyanın belediye ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birimleri tarafından incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre yapı denetim sisteminin temel amacı, projelerin güvenli ve mevzuata uygun şekilde inşa edilmesini sağlamak. Bu nedenle olası ihlallerin ortaya çıkarılması, hem kamu güvenliği hem de şehir planlaması açısından büyük önem taşıyor.
