Sağlık Bakanlığının bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasına ilişkin yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle hastalar, tıbbi müdahaleler öncesinde rıza formlarını e-Nabız üzerinden inceleyebilecek ve cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık şifreyle onay verebilecek.
Sağlık hizmetlerinde dijitalleşmeyi kapsayan yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme, tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasına, doğrulanmasına ve kayıt altına alınmasına ilişkin kuralları belirliyor.
Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsayan yönetmelikle birlikte, bilgilendirilmiş rıza işlemleri elektronik ortamda da gerçekleştirilebilecek. Hastaların müdahale öncesinde yeterli ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi ve kararlarını özgür iradeleriyle vermesi ilkeleri ise korunacak.
Elektronik rıza uygulaması nasıl işleyecek?
Yeni sistemde hasta, kendisine sunulan bilgilendirilmiş rıza formunu e-Nabız üzerinden veya sağlık tesisinin elektronik iletişim araçları aracılığıyla inceleyebilecek. Hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etmesi durumunda, doğrulanmış cep telefonu numarasına tek kullanımlık şifre gönderilecek.
Rıza işleminin e-Nabız üzerinden yürütülmesi halinde hasta, kendisine gönderilen doğrulama kodunu sistemdeki ilgili alana kendisi girecek. Sağlık tesisinin elektronik sistemi kullanıldığında ise hasta, kodu ilgili sağlık çalışanına iletebilecek. Doğrulama işleminin tamamlanmasıyla rıza alınmış sayılacak.
Hasta ve sağlık çalışanının kimliği doğrulanacak
Elektronik rıza sürecinde hem hastanın hem de işlemi yürüten sağlık meslek mensubunun kimlik doğrulamasının yapılması gerekiyor. Sağlık çalışanının, Sağlık Bakanlığının Entegre Kurumsal İşlem Platformu’nda tanımlı ve aktif olması şartı aranacak.
Hastanın da doğrulanmış bir cep telefonu numarasının bulunması gerekecek. Numara e-Nabız üzerinden veya sağlık tesisinin sağlık bilgi sistemi aracılığıyla doğrulanabilecek. Sağlık tesisinde doğrulanan telefon numarası, doğrulama tarihinden itibaren 12 ay boyunca kullanılabilecek. Bu sürenin sonunda yeniden doğrulama yapılması gerekecek.
Dijital sistemde zorlanan hastalar ne yapacak?
Elektronik sistemleri kullanmakta güçlük çeken veya sağlık durumu ya da engelliliği nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan hastalar da rıza işlemlerini tamamlayabilecek. Bu durumda hastanın cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifre, sağlık tesisindeki yetkili personele iletilebilecek ve personel kodu ilgili sağlık bilgi sistemine girecek.
Bu yöntemde de hasta ile sağlık çalışanının kimlik doğrulaması yapılacak. Böylece dijital işlemleri tek başına gerçekleştiremeyen hastaların da elektronik rıza sürecinden yararlanabilmesi sağlanacak.
Çocuklar ve kısıtlılar için yasal temsilci şartı
Yönetmelik, küçükler ve kısıtlılar için yapılacak işlemlerde yasal temsilci şartını da düzenliyor. Bu kişilere ilişkin elektronik rıza işlemleri, ilgili mevzuat doğrultusunda kanuni temsilcileri tarafından gerçekleştirilecek.
Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda kimliği doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamayacak.
Elektronik rıza kayıtları e-Nabız’dan görüntülenebilecek
Elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza formları, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak. Hastalar, kendi rıza formlarına e-Nabız üzerinden erişebilecek.
Yönetmelik kapsamında elektronik rıza kayıtları ve işlemlere ilişkin iz kayıtları, fiziksel ortamda alınan belgeler için geçerli saklama ve imha sürelerine uygun şekilde muhafaza edilecek. Kayıtların elektronik veri bütünlüğü ve zaman damgası gibi yöntemlerle güvenliğinin sağlanmasına ilişkin esaslar da düzenlemede yer alıyor.
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın da dikkate alındığı düzenlemeyle, hastaların bilgilendirilmiş rızalarının güvenli biçimde alınması ve kayıt altına alınması hedefleniyor. Yönetmelik, yayımlandığı 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
