HABER / NEZİR KARAYÜN – Kimlik, ehliyet, pasaport, diploma, ruhsat, çek, senet veya ticari evrakını kaybedenler dikkat! “Nasıl olsa yenisini çıkarırım” diyerek geçiştirilen bir belge kaybı, bazı durumlarda ciddi zaman, para ve huk
Kayıp Belgeniz Kabusa Dönebilir..!
HABER / NEZİR KARAYÜN – Kimlik, ehliyet, pasaport, diploma, ruhsat, çek, senet veya ticari evrakını kaybedenler dikkat! “Nasıl olsa yenisini çıkarırım” diyerek geçiştirilen bir belge kaybı, bazı durumlarda ciddi zaman, para ve hukuki sorunlara dönüşebilir. Peki kayıp bir belge için ne yapılmalı, ilan nereye verilmeli?
Bir belgeyi kaybetmek çoğu insan için ilk anda sıradan bir talihsizlik gibi görünüyor.
Cüzdan kayboluyor, ehliyet bulunamıyor, diploma dosyadan çıkmıyor, şirketin önemli bir evrakı kayboluyor…
İlk tepki genellikle aynı:
“Yenisini çıkarırım, sorun olmaz.”
Ancak işin asıl önemli kısmı tam da burada başlıyor.
Çünkü kaybolan belgenin türüne göre yapılması gereken işlemler değişebiliyor. Bazı belgeler için ilgili kuruma bildirim yapılması gerekirken, bazı belgelerde zayi veya kayıp ilanı istenebiliyor. Özellikle ticari nitelikteki belgelerde ise kaybın sonuçları çok daha ciddi olabiliyor.
“KAYBETTİĞİNİZ BELGE BAŞKASININ ELİNE GEÇERSE NE OLUR?”
Bir kimlik belgesini, ehliyeti, pasaportu, ruhsatı veya başka bir resmi evrakı kaybettiğinizde asıl risklerden biri, belgenin üçüncü kişilerin eline geçmesidir.
Belgenin kaybolmasıyla birlikte yalnızca yeni bir belge çıkarma süreci başlamaz. Belgenin kötüye kullanılma ihtimali de dikkate alınmalıdır.
Özellikle üzerinde kişisel bilgiler bulunan belgeler açısından vatandaşın gecikmeden gerekli resmi işlemleri araştırması gerekir.
“Bulunur nasılsa” diyerek beklemek, her zaman doğru yaklaşım olmayabilir.
“BİR ÇEK VEYA SENET KAYBOLURSA İŞ DEĞİŞİR”
Kayıp bir kimlik ile kayıp bir çek veya senet aynı kefeye konulamaz.
Çek, senet, hisse senedi, ticari defter, fatura, sevk irsaliyesi ve benzeri ticari belgeler işletmeler açısından çok daha dikkatli ele alınması gereken evraklar arasında bulunuyor.
Bir ticari belgenin kaybolması halinde işletmenin yalnızca “kayıp ilanı vermesi” yeterli olmayabilir.
Belgenin niteliğine göre banka, vergi idaresi, ticaret sicili, noter, mahkeme veya ilgili diğer kurumlarla yapılması gereken işlemler bulunabilir.
Bu nedenle özellikle ticari belge kayıplarında “önce ilanı veririm, sonra bakarım” anlayışı yerine, ilgili kurumun prosedürünün önceden öğrenilmesi büyük önem taşıyor.
“GAZETEYE İLAN VERDİM, HER ŞEY BİTTİ Mİ?”
İşte vatandaşların en çok dikkat etmesi gereken noktalardan biri bu.
Hayır.
Gazetede kayıp veya zayi ilanının yayımlanmış olması, her belge açısından diğer resmi işlemlerin de tamamlandığı anlamına gelmez.
Bazı kurumlar gazete ilanı talep edebilir. Bazı belgeler için ise farklı bildirim ve yenileme prosedürleri uygulanabilir.
Bu nedenle vatandaşın önce kaybettiği belgenin hangi kurum tarafından düzenlendiğini, ardından o kurumun güncel prosedürünü öğrenmesi gerekiyor.
Gazete ilanı gerekiyorsa da ilan metninin doğru hazırlanması ve doğru yayın organında yayımlanması önem taşıyor.
“İLAN VERECEĞİNİZ YERİ DE İYİ SEÇİN!”
Gazeteye veya internet haber sitesine kayıp ilanı vermek isteyen vatandaşların yalnızca “en ucuz ilan nerede?” sorusuna odaklanmaması gerekiyor.
İlanın nerede yayımlandığı, hangi yayın organında çıktığı ve gerektiğinde yayının ispatlanabilir olması önem taşıyabilir.
Basın İlan Kurumu, resmi ilan ve reklam yayımlama hakkı bulunan gazete ve internet haber sitelerini belirli kriterler çerçevesinde denetliyor ve bunlara ilişkin listeleri yayımlıyor. Kurumun sisteminde “Resmî İlan ve Reklam Alan Gazeteler” ile “Resmî İlan ve Reklam Alan İnternet Haber Siteleri” ayrı başlıklar altında sorgulanabiliyor. (İlan Bilişim Sistemi)
Bu nedenle vatandaşlara önemli bir uyarı:
İlan vermeden önce yayın organının Basın İlan Kurumu sistemindeki durumunu kontrol edin.
Özellikle resmi işlem amacıyla ilan isteniyorsa, ilgili kurumun hangi yayın organını veya hangi nitelikte bir ilanı kabul ettiğini de mutlaka teyit edin.
“SADECE İNTERNETTE YAYINLANMASI YETERLİ Mİ?”
Bu sorunun cevabı belgeye ve istenen resmi işleme göre değişebilir.
Günümüzde internet haber siteleri de resmi ilan sisteminin bir parçası haline geldi. Basın İlan Kurumu, resmi ilan ve reklam yayımlama hakkına sahip internet haber sitelerini ayrıca düzenliyor ve denetliyor. (Basın İlan Kurumu)
Ancak vatandaşın burada dikkat etmesi gereken konu şudur:
Her internet sitesi, resmi ilan yayınlama hakkına sahip internet haber sitesi değildir.
Bir sitenin internette yayın yapması veya kendisini “ilan sitesi” olarak tanıtması, tek başına resmi nitelikteki her ilan için yeterli olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle özellikle resmi kurum tarafından “gazetede yayımlanmış ilan”, “ulusal gazete”, “yerel gazete” veya belirli nitelikte bir yayın isteniyorsa, işlem yapılmadan önce şartlar mutlaka kontrol edilmelidir.
“GÜNLÜK VE HAFTALIK GAZETE AYRINTISINA DİKKAT!”
Vatandaşların ilan verirken dikkat etmesi gereken bir başka konu da gazetenin yayın niteliğidir.
Günlük veya haftalık yayın yapan her gazetenin aynı statüye sahip olduğu düşünülmemelidir.
Basın İlan Kurumu’nun sisteminde gazeteler ve internet haber siteleri farklı kategorilerde takip ediliyor. Kurumun güncel listelerinde resmi ilan ve reklam alan yayınlar ayrıca görülebiliyor. (İlan Bilişim Sistemi)
Bu nedenle vatandaş, özellikle kurum tarafından belirli bir yayın şartı aranıyorsa, “Bu gazete gerçekten gerekli niteliğe sahip mi?” sorusunu sormalıdır.
“KAYIP BELGE İÇİN HANGİ İLANLAR VERİLEBİLİR?”
Vatandaşların karşılaştığı başlıca kayıp ve zayi ilanları arasında;
Kimlik kayıp ilanı, ehliyet zayi ilanı, pasaport kayıp ilanı, diploma zayi ilanı, öğrenci kimliği kayıp ilanı, geçici kimlik belgesi kayıp ilanı, ruhsat kayıp ilanı, plaka kayıp ilanı, takograf kayıp ilanı, vergi levhası zayi ilanı, fatura zayi ilanı, sevk irsaliyesi kayıp ilanı, çek kayıp ilanı, senet kayıp ilanı, hisse senedi zayi ilanı ve noter tasdikli defter zayi ilanı bulunabiliyor.
Ancak tekrar belirtmek gerekiyor:
Her belge için aynı ilan yöntemi ve aynı yasal prosedür geçerli değildir.
“ŞİRKETLERİN İLANLARINDA DA AYNI DİKKAT GEREKİYOR”
Gazetelerde yalnızca kayıp ve zayi ilanları yayımlanmıyor.
Şirket ve kuruluşların ihtiyaç duyduğu;
Genel kurul ilanı, olağan genel kurul toplantı ilanı, olağanüstü genel kurul çağrısı, anonim şirket genel kurul ilanı, limited şirket ortaklar kurulu ilanı, şirket tasfiye ilanı, tasfiyeden dönme ilanı, sermaye artırımı ilanı, sermaye azaltımı ilanı, şirket birleşme ilanı ve nevi değişikliği ilanı
gibi ilanlar da bulunuyor.
Bunun yanında dernek, vakıf ve kooperatiflere ilişkin genel kurul, tüzük değişikliği, fesih ve tasfiye ilanları da yayınlanabiliyor.
Bu ilanlarda da doğru yayın organı ve doğru ilan metni büyük önem taşıyor.
“KAYIP BELGEYİ BULAN KİŞİ NE YAPMALI?”
Kayıp belgenin başkasının eline geçmesi kadar, belgeyi bulan kişinin ne yaptığı da önem taşıyor.
Bir belge bulunduğunda sahibine ulaştırılması veya ilgili resmi mercilere teslim edilmesi en doğru yol.
Vatandaşların ise belgelerini kaybettiklerinde uzun süre beklemek yerine, belgenin türüne göre ilgili kuruma başvurarak hangi işlemlerin yapılması gerektiğini öğrenmesi gerekiyor.
Çünkü kayıp belgenin daha sonra bulunması, yapılan resmi işlemlerin gereksiz olduğu anlamına gelmeyebilir. Her işlem belgenin türüne ve ilgili kurumun prosedürüne göre değerlendirilmelidir.
“EN BÜYÜK HATA: KAYBI KÜÇÜMSEMEK”
Gazeteci Nezir Karayün imzasıyla hazırlanan bu araştırmada dikkat çekilen en önemli nokta şu:
Kayıp bir belge, yalnızca kaybolmuş bir kâğıt değildir.
O belge bir kimlik olabilir.
Bir diploma olabilir.
Bir çek olabilir.
Bir senet olabilir.
Bir şirket defteri olabilir.
Bir ruhsat olabilir.
Bir pasaport olabilir.
Ve bazı durumlarda sahibinin kimliğini, hakkını, ticari ilişkisini veya resmi işlemini doğrudan ilgilendirebilir.
Bu nedenle belge kaybolduğunda yapılması gereken ilk şey panik yapmak değil, belgeyi ciddiye almak ve doğru prosedürü öğrenmek olmalıdır.
İLAN VERECEK VATANDAŞLARA ÖNEMLİ UYARI
Kayıp veya zayi ilanı vermeden önce:
1. Kaybolan belgenin hangi kurum tarafından düzenlendiğini öğrenin.
2. Gazete ilanının gerçekten gerekli olup olmadığını ilgili kurumdan teyit edin.
3. İlan gerekiyorsa istenen metin ve yayın şartlarını öğrenin.
4. İlan vereceğiniz gazete veya internet haber sitesinin yayın statüsünü kontrol edin.
5. Basın İlan Kurumu’nun güncel listelerinden yayın organının durumunu sorgulayın. (İlan Bilişim Sistemi)
6. İlanın yayımlandığını gösteren gazete nüshasını veya uygun yayın kaydını saklayın.
7. İlanın tek başına yeterli olup olmadığını ilgili kurumdan teyit edin.
Unutmayın: Kaybettiğiniz belge kadar, kaybın ardından attığınız yanlış adım da size zaman ve para kaybettirebilir.
GAZETECİ NEZİR KARAYÜN’DEN VATANDAŞA ÇAĞRI
“Belgenizi kaybettiğinizde ilk işiniz ilan ücretini araştırmak değil, belgenizin niteliğini ve hangi işlemlerin zorunlu olduğunu öğrenmek olsun. İlan vereceğiniz yayın organının güvenilirliğini, yayın statüsünü ve gerektiğinde resmi olarak kabul edilip edilmediğini mutlaka kontrol edin.”
ZAYİ, KAYIP VE GENEL KURUL İLANLARI
Kayıp ve zayi ilanları ile genel kurul ve diğer ilan hizmetleri için:
www.yerelhaberim.net
www.filashaber.com
www.egitimdenhaberler.net
İletişim: 0541 295 52 52
E-posta: [email protected]
